શું તમે Gujarat Police LRD Recruitment ની તૈયારી કરી રહ્યા છો? જો હા, તો સફળતાની પહેલી સીડી એ Official Syllabus ને બરાબર સમજવી છે. ગુજરાત પોલીસ ભરતી બોર્ડ દ્વારા લોકરક્ષક કેડર માટે જે નવો અભ્યાસક્રમ જાહેર કરવામાં આવ્યો છે, તેની સંપૂર્ણ અને સચોટ માહિતી અહીં આપવામાં આવી છે.
આ આર્ટિકલમાં આપણે Paper-1 (Part A અને Part B) ના દરેક વિષય અને તેના ગુણભાર (Weightage) વિશે વિગતવાર ચર્ચા કરીશું.
LRD Exam Pattern Overview (પરીક્ષાનું માળખું)
LRD ની લેખિત પરીક્ષા મુખ્યત્વે બે ભાગમાં વહેંચાયેલી છે: Part A અને Part B. કુલ પેપર 200 ગુણ (Marks) નું રહેશે.
| વિભાગ (Part) | વિષય (Subjects) | ગુણ (Marks) |
|---|---|---|
| Part – A | Reasoning, Math & Language | 80 Marks |
| Part – B | Constitution, GK, Science, History & Geo | 120 Marks |
| Total | Grand Total | 200 Marks |
Detailed LRD Syllabus: Paper 1 – Part A (80 Marks)
આ વિભાગ તમારી બૌદ્ધિક ક્ષમતા અને ગણતરીની ચોકસાઈ ચકાસવા માટે છે. મેરિટમાં સ્થાન મેળવવા માટે આ વિભાગમાં સૌથી વધુ સ્કોર કરવો જરૂરી છે.
1. Reasoning and Data Interpretation (તાર્કિક ક્ષમતા)
- Weightage: 30 Marks
- આ વિષયમાં Logical Reasoning, શ્રેણી, કોડિંગ-ડીકોડિંગ, અને Data Interpretation ને લગતા પ્રશ્નો પૂછવામાં આવશે.
2. Quantitative Aptitude (ગાણિતિક કસોટી)
- Weightage: 30 Marks
- આમાં પાયાનું ગણિત, સંખ્યા પદ્ધતિ અને સામાન્ય ગણતરીના પ્રશ્નોનો સમાવેશ થશે.
3. Comprehension in Gujarati Language (ગુજરાતી ફકરા પરથી પ્રશ્નો)
- Weightage: 20 Marks
- Note: અહીં વ્યાકરણના બદલે સમજશક્તિ પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. પ્રશ્નપત્રમાં આપેલ ફકરા (Paragraph) પરથી તમારે પ્રશ્નોના જવાબ આપવાના રહેશે.
Detailed LRD Syllabus: Paper 1 – Part B (120 Marks)
આ વિભાગ સામાન્ય જ્ઞાન (GK) અને કાયદાકીય સમજ પર આધારિત છે.
1. The Constitution of India (ભારતનું બંધારણ)
- Weightage: 30 Marks
- બંધારણ LRD પરીક્ષાનો ખૂબ મહત્વનો ભાગ છે. નીચે મુજબના મુદ્દાઓ તૈયાર કરવા:
- Introduction: બંધારણનો ઉદભવ, વિકાસ અને આમુખ (Preamble).
- Rights & Duties: મૂળભૂત અધિકારો, ફરજો અને રાજ્યનીતિના માર્ગદર્શક સિદ્ધાંતો.
- Government Structure: રાષ્ટ્રપતિ, રાજ્યપાલ, સંસદ અને વિધાનસભાનું માળખું અને સત્તાઓ.
- Institutions: કાર્યપાલિકા, ન્યાયપાલિકા, બંધારણીય અને વૈધાનિક સંસ્થાઓ.
- Local Governance: પંચાયતી રાજ અને સ્થાનિક સ્વરાજની સંસ્થાઓ.
- Other: કેન્દ્ર-રાજ્ય સંબંધો અને બંધારણીય સુધારા.
2. Current Affairs, Science and Technology, General Knowledge
- Weightage: 40 Marks
- Current Affairs: રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય વર્તમાન પ્રવાહો.
- Science Topics (ખાસ ધ્યાન આપવું): સિલેબસમાં વિજ્ઞાનના ચોક્કસ ટોપિક આપેલા છે:
- Physics: ગતિ (Motion), બળ (Force), દબાણ, ઘર્ષણ, ગુરુત્વાકર્ષણ, કાર્ય અને ઊર્જા, પ્રકાશ, વિદ્યુત (Electricity), ચુંબક અને ધ્વનિ
- Biology: સજીવના લક્ષણો, પોષણ (Nutrition), માનવ શરીરના તંત્રો, રોગો અને સ્વાસ્થ્ય.
- Chemistry: એસિડ-બેઈઝ અને ક્ષાર, ધાતુ-અધાતુ, કોલસો અને પેટ્રોલિયમ.
- Environment: પર્યાવરણ, પ્રદૂષણ, જળચક્ર, આબોહવા ફેરફાર અને કુદરતી સ્ત્રોતો.
- Space: તારાઓ અને સૂર્યમંડળ.
3. History, Cultural Heritage, and Geography (ગુજરાત અને ભારત)
Weightage: 50 Marks
A. History (ઈતિહાસ)
- સિંધુખીણની સભ્યતા, વૈદિક યુગ, જૈન અને બૌદ્ધ ધર્મ.
- મૌર્ય સામ્રાજ્ય, ગુપ્ત વંશ, હર્ષવર્ધન અને દિલ્હી સલ્તનત.
- મુઘલ સામ્રાજ્ય, મરાઠા સામ્રાજ્ય અને વિજયનગર.
- Modern History: યુરોપિયન પ્રજાનું આગમન, 1857 નો વિપ્લવ, અને ભારતનો સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ.
- Gujarat History: ગુજરાતના રાજવંશો (સોલંકી, ચાવડા વગેરે), શાસકો અને તેમની વહીવટી વ્યવસ્થા.
B. Cultural Heritage (સાંસ્કૃતિક વારસો)
- ભારત અને ગુજરાતની કલા, સાહિત્ય, સ્થાપત્ય અને સંગીત.
- મેળા (Fairs), ઉત્સવો, તહેવારો, ખાણી-પીણી અને પોશાક.
- ગુજરાતી સાહિત્ય (સાહિત્યકારો અને કૃતિઓ) અને રંગભૂમિ.
- આદિવાસી જનજીવન અને સંસ્કૃતિ.
C. Geography (ભૂગોળ)
- Physical: સૂર્યમંડળ, પૃથ્વીની ગતિ, વાતાવરણ, ભૂકંપ, ચક્રવાત અને જમીનના પ્રકારો.
- Social: વસ્તી (Population), સાક્ષરતા, જાતિ પ્રમાણ અને જનજાતિઓ.
- Economic: કૃષિ (Agriculture), ઉદ્યોગો, પરિવહન અને ખનિજો.
Preparation Tips for LRD Exam
- Focus on GCERT/NCERT: વિજ્ઞાન અને સામાજિક વિજ્ઞાનના ટોપિક્સ માટે ધોરણ 6 થી 10 ની GCERT બુક્સ શ્રેષ્ઠ છે.
- Reasoning is Key: Part A માં 80 માર્કસ છે, તેથી ગણિત અને રીઝનિંગની દરરોજ પ્રેક્ટિસ કરવી.
- Constitution: બંધારણના 30 માર્કસ રોકડા છે, તેથી કલમો અને સુધારાઓ ખાસ તૈયાર કરવા.
Combined Selection Strategy (LRD + PSI)
- Target PSI Level: તમારી તૈયારીનો ટાર્ગેટ PSI લેવલનો રાખવો; જો તમે PSI નું ડીપ રીડિંગ કરશો તો LRD નો 80% સિલેબસ (ઇતિહાસ, ભૂગોળ, બંધારણ) આપોઆપ કવર થઈ જશે.
- Maths & Reasoning Dominance: આ વિષયો ગેમ ચેન્જર છે (LRD માં 60 માર્ક્સ અને PSI માં 100 માર્ક્સ), તેથી રોજ 3 થી 4 કલાક ગણિત અને રીઝનિંગની પ્રેક્ટિસ કરવી ફરજિયાત છે.
- Constitution Scoring: બંધારણ બંને પરીક્ષામાં રોકડા માર્ક્સ અપાવે છે (LRD માં 30 અને PSI માં 25 માર્ક્સ), તેથી કલમો (Articles) અને સુધારાઓ મોઢે કરી લેવા.
- Science Smart Move: LRD માટે ધોરણ 6 થી 10 ની GCERT બુક્સના ટોપિક્સ ગોખી નાખવા અને PSI માટે કરંટ અફેર્સ આધારિત ‘સાયન્સ એન્ડ ટેકનોલોજી’ (ISRO, DRDO) પર ધ્યાન આપવું.
- Sunday for Descriptive: અઠવાડિયાના 6 દિવસ બંનેના કોમન વિષયો (MCQ) વાંચવા અને દર રવિવારે માત્ર PSI માટે ગુજરાતી/અંગ્રેજી લેખન (Essay, Report) ની પ્રેક્ટિસ કરવી.